Het nieuwe ontruimingsconcept bij brand: ‘Stay in Place’

10 december, 2020 - 09:02

Blijven zitten met de deur dicht en alleen de persoon in de ontstaansruimte van de brand evacueren: dat is het nieuwe ontruimingsconcept ‘Stay in Place’. Voor kwetsbare cliënten/patiënten voor wie evacueren erg risicovol is, zou dit wel eens een uitkomst kunnen zijn. Tijdens een online oriëntatiesessie op 19 november ging De Zorg Brandveilig in gesprek met experts en zorgorganisaties over de voor- en de nadelen en stelden ze de vraag: is de zorg in Nederland al klaar voor ‘Stay in Place’?

Uit recente onderzoeken blijkt dat er bij het ontruimen van een zorgorganisatie in het geval van brand vaak tijdnood is. Zo is er met name door rookverspreiding in de praktijk gemiddeld minder tijd voor een ontruiming dan van tevoren gedacht. Tegelijk merken de onderzoekers op dat er door de diversiteit en complexiteit van de zorg misschien nog wel méér tijd nodig is om patiënten/cliënten in veiligheid te brengen in geval van brand. Zou het nieuwe en tijdbesparende ontruimingsconcept ‘Stay in Place’ een oplossing zijn?

Wat is ‘Stay in Place’? 

‘Stay in Place’ is een ontruimingsstrategie. Bij ‘Stay in Place’ wordt/worden alléén de persoon (of personen) die aanwezig is/zijn in de ontstaansruimte van de brand, geëvacueerd. Alle andere aanwezigen op een afdeling, een verdieping, een appartement of in het gebouw blijven in eerste instantie waar ze zitten met de deur dicht. Juist voor hele kwetsbare cliënten/patiënten voor wie evacueren erg risicovol is, zou dit een uitkomst kunnen zijn. 

In gesprek met experts

Toch is het riskant; op je plek blijven in geval van brand. Het is dan ook erg belangrijk om goed doordacht te werk te gaan. ‘Stay in Place’ is een term die steeds vaker valt in de zorg, maar het is nog vrij onbekend of het concept kan worden geïmplementeerd en wat de risico’s zijn. Om dit te onderzoeken, organiseerde De Zorg Brandveilig een online oriëntatiesessie, waarbij we met Brandweer Nederland, het IFV, experts en ongeveer tien zorgorganisaties uit care en cure in gesprek gingen over de voor- en nadelen, de noodzaak en de mogelijkheden van ‘Stay in Place’.

Wat komt er allemaal bij kijken?

Om slachtoffers bij brand zoveel mogelijk te voorkomen, is het aan te raden om vooraf een brandbeveiligingsconcept op te stellen. Hierin moeten de bouwkundige, installatietechnische en organisatorische aspecten goed op elkaar zijn afgestemd. Dan wordt ook een ontruimingsstrategie gekozen. Het zou kunnen dat ‘Stay in Place’ een passende ontruimingsstrategie blijkt te zijn. Dan is het prioriteit om zeker te weten dat alle aanwezigen daadwerkelijk voldoende veilig zijn op de plek waar zij zitten. Er zal dus een bepaald niveau van technische brandveiligheid moeten worden gerealiseerd, maar er moet tevens goed worden nagedacht over de rol van de mens en de organisatie. Kortom: de toepassing van ‘Stay in Place’ is meer dan alleen het veranderen van het bestaande concept van evacuatie.

Is Nederland er klaar voor?

De voordelen zijn duidelijk: met ‘Stay in Place’ breng je cliënten/patiënten in veiligheid door ze op hun plek te laten zitten met de deuren goed dicht. Door alleen lokaal te ontruimen, bespaar je tijd en hoeven kwetsbare cliënten/patiënten niet te worden geëvacueerd. Uit de sessie bleek dat zorgorganisaties erg geïnteresseerd zijn in de mogelijkheden van ‘Stay in Place’. Maar een belangrijke conclusie is dat het wel om de juiste redenen en onder de juiste voorwaarden moet plaatsvinden. Wat die redenen en voorwaarden precies zijn, moet nog beter worden bepaald en vastgelegd, vinden de experts.

Het concept is echter niet zómaar ingevoerd en vergt veel toewijding om goed toe te kunnen passen. Voor ‘Stay in Place’ breed kan worden toegepast in Nederlandse zorgorganisaties, is er nog veel uit te zoeken. De volgende stappen zijn het inzichtelijk krijgen van de actoren en effecten, en het delen van de casuïstieken en de mogelijke scenario’s. 

Ook op de hoogte blijven van de ontwikkelingen van ‘Stay in Place’? Houd de website en de nieuwsbrieven van De Zorg Brandveilig in de gaten.